THIẾT KẾ ĐÔ THỊ NHẠY CẢM VỚI NƯỚC (WSUD) – BÀI HỌC ĐIỀU TIẾT NƯỚC VÀ GIẢM THIỂU NGẬP LỤT ĐÔ THỊ

jos.hueuni.edu.vn Tập 132, Số 2A, 2023 91 thái đô thị và sự ổn định của mạng lưới này đến một lúc sẽ can thiệp như là một phần của việc quản trị nước đô thị. Về lâu dài, WSUD sẽ là một hệ thống quản trị đồng bộ toàn đô thị từ việc cấp nước, tưới tiêu đô thị và thủy lợi thành một chu trình khép kín. 6 Khả năng áp dụng Gần đây, các nghiên cứu về WSUD được ứng dụng nhiều nơi trên thế giới, chủ yếu liên quan đến ba hướng: địa lý tự nhiên, hệ sinh thái và kinh tế - xã hội. Hầu hết các nghiên cứu áp dụng WSUD tập trung vào các quy mô nhỏ như không gian đô thị và lưu vực một đoạn sông, các nghiên cứu ở quy mô quốc gia còn hạn chế. Tại Nhật Bản, để đối phó với sự xuất hiện của thiên tai lũ lụt, Nhật Bản đã áp dụng WSUD kiểm soát lũ lụt toàn diện và tạo ra một loạt các biện pháp kỹ thuật tốn kém như siêu đê và hệ thống trữ nước ngầm dài 6,3 km và bao gồm năm không gian chứa nước hình silo với các kích cỡ khác nhau trong 50 mét dưới lòng đất, bên cạnh việc coi trọng tầm quan trọng của việc giữ nước của rừng đầu nguồn [8]. Tại Thái Lan, việc áp dụng thiết kế nhạy cảm với nước dựa trên nguyên tắc sống chung với lũ: thay vì chống lại lũ lụt, các thiết kế hiện đại học tập một số kinh nghiệm thích nghi với lũ tại địa phương. [9] Việc áp dụng thiết kế đô thị nhạy cảm với nước cần xem xét đặc điểm bối cảnh cụ thể và tùy điều kiện kinh tế để đưa ra các ứng xử khác nhau và cần được triển khai trên phạm vi rộng lớn hơn. Tại Việt Nam, với số lượng lớn đô thị nằm ở lưu vực sông như Hà Nội, Huế, Đà Nẵng,... vừa có ưu điểm về quy hoạch cảnh quan ven sông vừa chịu tác động của ngập lụt do mưa lũ và

nước sông chảy tràn vào lưu vực, do đó việc nghiên cứu ứng dụng WSUD là rất cần thiết và có nhiều cơ hội để chọn lọc và thực thi các bộ công cụ phù hợp trong từng trường hợp cụ thể. 7 Kết luận WSUD là một giải pháp tối ưu cho vấn đề điều tiết nước, nhằm hạn chế tình trạng ngập lụt đô thị. Khu vực áp dụng WSUD được xem xét rất nhiều thông số liên quan đến sinh lý, kinh tế - xã hội, quản trị là cơ hội tốt cho các đô thị ven sông vốn có mối liện hệ mật thiết với chu trình nước tự nhiên triển khai công nghệ này và mức độ đáp ứng các dịch vụ sinh thái một cách đa dạng từ cung cấp, điều tiết, văn hóa và đa dạng sinh học là thước đo hiệu quả của việc áp dụng WSUD tại khu vực. Các thành phần của WSUD cần được lựa chọn và cài đặt một cách linh hoạt vào đô thị và vùng ven đô để tạo lập chu trình nước thông suốt và cần được xây dựng chiến lược ngay từ khi quy hoạch.