THIẾT KẾ ĐÔ THỊ NHẠY CẢM VỚI NƯỚC (WSUD) – BÀI HỌC ĐIỀU TIẾT NƯỚC VÀ GIẢM THIỂU NGẬP LỤT ĐÔ THỊ

Nguyễn Quốc Thắng Tập 132, Số 2A, 2023 90 STT Tên/ Chức năng Retenti on/Dete ntion Lưu giữ Convey nace Trung / vận chuyển Infiltrat ion Thấm Evapotr aspirati on Bốc hơi Treatm ent Xử lý Harvest ing Thu nước mưa 11 Sediment basins Bể trầm tích x x 12 Swales Mương hở x x x x 13 Tanks Bồn chứa x x x 14 Wetlands Đất ngập nước x x x x x Xét sự tham gia vào quy trình nước tự nhiên, bao gồm chứa nước tạm thời, trung chuyển nước, thấm, bốc hơi, xử lý làm sạch và thu giữ ở quy mô lớn, trong 14 thành phần công nghệ phổ biến của WSUD, 8/14 thành phần có khả năng giam giữ, lưu trữ lượng nước chảy tràn ngay cả khi khả năng thấm và bốc hơi đã bão hòa đã giúp giảm rõ rệt đỉnh lũ và tình trạng ngập lụt đô thị. Theo Ủy ban Nước mưa Victoria (1999), áp dụng WSUD đem lại cho đô thị những lợi ích sau: 1) Bảo vệ và tăng cường các hệ thống nước tự nhiên như lạch, sông và vùng đất ngập nước trong lưu vực đô thị. 2) Tích hợp xử lý nước mưa vào cảnh quan bằng cách kết hợp nhiều mục đích sử dụng mang lại nhiều lợi ích bao gồm xử lý chất lượng nước, đem lại môi trường sống của động vật hoang dã, tạo ra không gian mở công cộng và tiện nghi giải trí và thị giác cho cộng đồng. 3) Bảo vệ chất lượng nước thoát từ các lưu vực đô thị. 4) Giảm lưu lượng và đỉnh dòng chảy tràn tại đô thị bằng cách sử dụng các biện pháp ngăn chặn tại chỗ và giảm thiểu các khu vực không thấm nước. 5) Giảm thiểu chi phí phát triển cơ sở hạ tầng thoát nước (hạ tầng xám). Về hiệu quả khai thác, theo kết quả khảo sát đúc kết được tại Úc, các bể thu nước tại hộ

gia đình, bề mặt thấm, hồ điều hòa, vườn mưa được ghi nhận đem lại hiệu quả nhất về hạ đỉnh lũ và giảm khối lượng nước chảy tràn. Kịch bản áp dụng WSUD có thể làm giảm đáng kể đỉnh và lưu lượng nước mưa, giảm chi phí xây dựng tới 53% và tạo ra các lợi ích gián tiếp khác như giảm khả năng xói mòn, giảm vận chuyển chất gây ô nhiễm và dòng chảy an toàn hơn trong các sự kiện bão lớn. Tùy quy mô và khả năng lắp đặt, mức độ hiệu quả của mạng lưới các thành phần WSUD từ chỗ được nhìn nhận như một phần của quy trình nước tự nhiên đến việc góp phần vào hình