THIẾT KẾ ĐÔ THỊ NHẠY CẢM VỚI NƯỚC (WSUD) – BÀI HỌC ĐIỀU TIẾT NƯỚC VÀ GIẢM THIỂU NGẬP LỤT ĐÔ THỊ

Nguyễn Quốc Thắng Tập 132, Số 2A, 2023 84 lượng dòng chảy tổng thể; Là những nơi tuyệt đẹp và hấp dẫn, mang đến cơ hội phiêu lưu, khám phá và niềm vui cho cộng đồng, tạo cơ hội giúp kết nối lại cộng đồng với thiên nhiên và vòng tuần hoàn nước, đồng thời giáo dục mọi người về chu trình nước mưa. Các vùng đất ngập nước tốt nhất nằm trên vùng đất thấp bằng phẳng, có kích thước bẳng khoảng 3% - 10% diện tích lưu vực mà nó đóng góp. Nếu tỷ lệ vùng đất ngập nước nhỏ hơn nhiều so với tỷ lệ này, chúng sẽ được tích đầy nước chỉ sau một trận mưa nhỏ và có thể không có đủ thời gian để thoát nước giữa các đợt mưa liên tiếp. Điều này có thể dẫn đến tình trạng ngập úng quá mức và làm hư hại cây trồng trong đó. Một cách tiếp cận hợp lý là thiết kế các vùng đất ngập nước trong tương lai bằng cách bắt chước các vùng đất ngập nước tự nhiên ở khu vực địa phương, duy trì độ sâu nước đọng nông (<100 mm) và hạn chế độ sâu ao hồ <300 mm. + Bè nổi (Floating wetlands): (Hình 13) Thảm thực vật bè nổi xuất hiện tự nhiên ở nhiều vùng nước. Chúng thường được hình thành nơi thảm thực vật nổi bẫy trầm tích và các vật liệu hữu cơ khác, tạo thành chất nền trên đó các đại thực bào mới nổi phát triển. Về lý thuyết, thảm thực vật bè nổi giúp giảm vận tốc dòng chảy, thúc đẩy quá trình lắng đọng chất rắn lơ lửng. Khối rễ dày đặc cũng lọc các chất rắn lơ lửng và hỗ trợ một màng sinh học phức tạp làm giảm tải trọng ô nhiễm thông qua các quá trình bám dính, lọc, cô lập và hấp thu chất dinh dưỡng. Khi nước khô hạn, bề nổi có thể bị bám xuống đáy hồ và chết, hiệu quả lọc nước chỉ thấy ở những hồ nhỏ.

Hình 13. Bè nổi (nguồn tác giả) + Tưới nước cho cây xanh đường phố (Water smart street trees): (Hình 14) Các thiết kế đơn giản cho phép dòng chảy từ lề đường và rãnh thoát nước mưa (dọc đường) cung cấp nước vào vùng rễ của cây cối trên đường phố. Do cây cối trên đường phố thường không được tưới tiêu gì cả, phương pháp này không chỉ cung cấp nguồn nước mà còn cho phép các chất dinh dưỡng trong nước mưa được cây hấp thụ, thay vì thải ra sông. Nếu mật độ cây xanh đường phố điển hình trong khu vực nội thành là khoảng 100 cây/ha đường phố, tương ứng với độ che phủ 25%.