MỘT PHƯƠNG PHÁP ĐỊNH VỊ TIÊN ĐỀ CẦN XÓA ĐỂ BẢO ĐẢM TÍNH NHẤT QUÁN TRONG QUÁ TRÌNH TIẾN HÓA ONTOLOGY

Tạp chí Khoa học Đại học Huế: Kỹ thuật và Công nghệ; pISSN 2588-1175 | eISSN 2615-9732 Tập 131, Số 2A, 2022, Tr. 191–201; DOI: 10.26459/hueunijtt.v131i2A.6768 * Liên hệ: nvtrung@husc.edu.vn Nhận bài: 18–04–2022; Ngày nhận đăng: 25–04–2022 MỘT PHƯƠNG PHÁP ĐỊNH VỊ TIÊN ĐỀ CẦN XÓA ĐỂ BẢO ĐẢM TÍNH NHẤT QUÁN TRONG QUÁ TRÌNH TIẾN HÓA ONTOLOGY Nguyễn Văn Trung*, Nguyễn Thị Bích Lộc Khoa Công nghệ Thông tin, Trường Đại học Khoa học, Đại học Huế, Việt Nam Tóm tắt. Ontology biểu diễn tri thức của một lĩnh vực cụ thể và đóng vai trò quan trọng trong các ứng dụng Web ngữ nghĩa. Khi có sự thay đổi về tri thức của lĩnh vực thì ontology cũng phải được thay đổi – gọi là tiến hóa ontology – thông qua việc bổ sung, chỉnh sửa hoặc xóa các tiên đề để phản ánh tri thức mới. Trong trường hợp ontology hiện tại không nhất quán khi bổ sung các tiên đề mới, người ta sẽ tìm cách chỉnh sửa hoặc xóa một số tiên đề từ ontology hiện tại. Bài báo này đề xuất phương pháp khoanh vùng tập tiên đề cần xóa, sau đó từ tập tiên đề này lựa chọn chính xác tiên đề cần xóa để xây dựng ontology nhất quán trong quá trình tiến hóa ontology. Từ khóa: tiến hóa ontology, xử lý tri thức không nhất quán, khoảng cách ngữ nghĩa Localizing and resolving inconsistency in ontology evolution Nguyen Van Trung*, Nguyen Thi Bich Loc Department of Information Technology, University of Sciences, Hue University, Vietnam Abstract. An ontology captures domain knowledge and plays an essential role in Semantic Web applications. When domain knowledge changes, an ontology should adapt to changes

by adding, editing or deleting its axioms. The big challenge of this process – called ontology evolution – is how to guarantee the consistent state of an ontology. If the ontology is inconsistent because new axioms are added, one will attempt to modify or delete some axioms from the existing ontology. This paper proposes a method to localize the set of axioms to be deleted for building a consistent ontology in ontology evolution. Keywords: ontology evolution, inconsistency, semantic web application