TỔNG HỢP NANO NHŨ TƯƠNG TINH DẦU SẢ-CHITOSAN KẾT HỢP SÓNG SIÊU ÂM VỚI NATRI TRIPOLYPHOSPHATE VÀ KHẢO SÁT KHẢ NĂNG KHÁNG NẤM

jos.hueuni.edu.vn Tập 134, Số 2A, 2025 53 Hơn nữa, khi so sánh giữa các công thức có và không có TPP (Hình 1), vai trò của TPP được thể hiện rõ rệt. Mẫu nano TDS-Chi-TPP có kích thước giọt lỏng nhỏ hơn và có sự khác biệt có ý nghĩa thống kê so với mẫu nano TDS-Chi. Điều này cho thấy TPP đóng vai trò quan trọng như một tác nhân liên kết ion, tạo ra một mạng lưới giúp phân tán các hạt đồng đều hơn. Các nghiên cứu trước đây đã chứng minh cho điều này: Bugnicourt và Ladavière nêu rõ rằng việc sử dụng TPP trong các công thức nhũ tương nano giúp tạo ra các liên kết chéo giữa các hạt, từ đó cải thiện tính đồng nhất và khả năng phân tán của các giọt lỏng [20]. Tương tự, Abdelgawad và Hudson cũng khẳng định rằng việc bổ sung TPP vào dung dịch chứa chitosan đã cải thiện tính chất vật lý của nano hạt, bao gồm kích thước hạt nhỏ hơn và độ đồng nhất cao hơn [21]. Tuy nhiên, để đạt tiêu chuẩn của hệ nhũ tương nano theo ISO 22412:2017, cần phải kết hợp khảo sát chỉ số pDi (Polydispersity Index) [15]. 3.2 Tổng hợp nano nhũ tương TDS-Chi ảnh hưởng đến chỉ số pDi Chỉ số pDi (Polydispersity Index) là một yếu tố quan trọng trong việc đánh giá sự đồng nhất của kích thước hạt trong các hệ nhũ tương nano [22]. Kết quả cho thấy chỉ số pDi của các mẫu phụ thuộc vào tỷ lệ phối trộn giữa tinh dầu sả (TDS) và chitosan (Chi), cũng như sự bổ sung TPP. Cụ thể, ở tất cả các tỷ lệ, khi thành phần tinh dầu sả giảm dần, chỉ số pDi cũng giảm và nhỏ hơn 0,3 khi bổ sung 50 % và 25% so với chitosan (w/w) và có khoảng phân bố kích thước hạt hẹp

và đồng đều tốt. Quan sát tỷ lệ TDS:Chi= 0,25:1 (Hình 2), chỉ số pDi lại tăng dần lên cũng như kích thước giọt lỏng đã được nêu ở phần trước (Hình 1). Hiện tượng này có thể giải thích, tỷ lệ này có nồng độ của các tiểu phân quá loãng dẫn đến mật độ các hạt trong một đơn vị thể tích giảm. Các hạt có xu hướng dao động mạnh hơn và ngược lại, nồng độ của các tiểu phân quá lớn có thể làm giảm khả năng nhũ hóa, gây tăng tính lưu biến và ảnh hưởng đến phép đo tán xạ ánh sáng động (DLS). Quan điểm này phù hợp với công bố của Panchal và cs., khi xác định chỉ số pDi bằng phương pháp DLS [23]. Bên cạnh đó, nghiên cứu của Nguyễn Thị Lan Hương khi xác định chỉ số pDi trong quá trình tổng hợp nhũ tương nano tinh dầu bưởi kết hợp nano bạc ứng dụng làm vật liệu kháng khuẩn, chỉ ra rằng giá trị nhỏ hơn 0,3 phản ánh sự đồng nhất tốt của hệ nhũ tương [8]. Hình 2. Biểu đồ thể hiện chỉ số pDi của các mẫu nhũ tương TDS-Chi