TỔNG HỢP NANO NHŨ TƯƠNG TINH DẦU SẢ-CHITOSAN KẾT HỢP SÓNG SIÊU ÂM VỚI NATRI TRIPOLYPHOSPHATE VÀ KHẢO SÁT KHẢ NĂNG KHÁNG NẤM

Tạp chí Khoa học Đại học Huế: Kỹ thuật và Công nghệ; pISSN 2588-1175 | eISSN 2615-9732 Tập 134, Số 2A, 2025, Tr. 47–59; DOI: 10.26459/hueunijtt.v134i2A.7671 * Liên hệ: vvqbao@hueuni.edu.vn Ngày nhận bài: 11–11–2024; Ngày nhận đăng: 17–01–2025 TỔNG HỢP NANO NHŨ TƯƠNG TINH DẦU SẢ-CHITOSAN KẾT HỢP SÓNG SIÊU ÂM VỚI NATRI TRIPOLYPHOSPHATE VÀ KHẢO SÁT KHẢ NĂNG KHÁNG NẤM Võ Văn Quốc Bảo1*, Trần Bảo Khánh1, Lê Thị Kim Anh1, Đinh Thị Thu Thanh1, Nguyễn Thị Quỳnh Anh1, Nguyễn Quốc Sinh1, Đào Lê Minh Tuấn1, Hoàng Thị Như Hạnh1, Nguyễn Thị Diễm Hương1, Dương Thị Phương Thuận1, Trương Thị Mẫn Thi1, Trương Hữu Phước2, Võ Nguyễn Hải Châu2, Lê Lâm Sơn2, Đào Anh Quang3, Nguyễn Văn Phương4 1 Trường Đại học Nông Lâm, Đại học Huế, Huế, Việt Nam 2 Trường Đại học Khoa học, Đại học Huế, Huế, Việt Nam 3 Trường Kỹ thuật và Công nghệ, Đại học Duy Tân, Đà Nẵng, Việt Nam 4 Trường Đại học Khoa học và Công nghệ Hà Nội, Hà Nội, Việt Nam Tóm tắt. Nghiên cứu này trình bày quá trình tổng hợp hệ nano nhũ tương từ tinh dầu sả (Cymbopogon spp.) và chitosan, sử dụng sóng siêu âm kết hợp với natri tripolyphosphate (TPP) nhằm nâng cao tính ổn định và khả năng kháng nấm. Các mẫu nhũ tương nano được thiết kế có và không có bổ sung thành phần TTP được khảo sát các tích chất của hệ nano, độ ổn định sau 90 ngày, cùng với khảo sát tính kháng nấm. Kết quả cho thấy, mẫu không bổ sung TTP (nanoTDS-Chi3) và các mẫu có bổ sung TPP (nanoTDS-Chi-TPP3 và nanoTDS-Chi- TPP4) đều đạt kích thước giọt lỏng dưới 200 nm cùng với chỉ số đa phân tán (pDi) dưới 0,3,

cho thấy sự đồng nhất cao trong cấu trúc hạt. Đặc biệt, mẫu nanoTDS-Chi-TPP3 thể hiện khả năng kháng nấm tốt nhất với hiệu lực ức chế đạt 100% đối với nấm Colletotrichum musae QB6 gây bệnh thán thư trên quả chuối Già lùn (Musa AAA). Việc bổ sung TPP đã tạo ra mạng lưới liên kết chéo ổn định giữa các hạt chitosan, giúp duy trì hoạt tính sinh học và ngăn ngừa tách pha trong thời gian dài, cụ thể mẫu nano TDS-Chi-TPP3 vẫn duy trì đặc tính của hệ nano nhũ tương sau 90 ngày lưu trữ. Kết quả nghiên cứu này mở ra triển vọng phát triển các giải pháp sinh học bền vững và an toàn trong nông nghiệp, hướng đến việc nâng cao chất lượng sản phẩm và bảo vệ môi trường. Từ khóa: Chitosan, Colletotrichum musae, nano nhũ tương, natri tripolyphosphate, tinh dầu sả