NGHIÊN CỨU XÁC ĐỊNH MỘT SỐ THÔNG SỐ CỦA VIÊN NÉN NĂNG LƯỢNG SẢN XUẤT TỪ CÂY LỤC BÌNH

Võ Công Anh và CS. Tập 134, Số 2A, 2025 86 results indicated that most of the parameters of water hyacinth pellets meet the requirements of the TCVN 13534:2022 standard for fuel pellets. An optimal compression pressure of approximately 150 MPa and raw material size smaller than 2 mm were found to be suitable for the pelletizing process. The TG and DTG analysis revealed that water hyacinth pellets have promising potential as an efficient biofuel with rapid thermal decomposition characteristics. These results provided a strong basis for the viability of using water hyacinth as a raw material for energy pellet production. Keywords: water hyacinth, biomass pellet, incinerator 1 Giới thiệu Cây lục bình (tên khoa học là Eichhornia crassipes), hay còn gọi là bèo tây, sinh trưởng và lan tràn nhanh đang gây ra nhiều vấn đề nghiêm trọng tại Việt Nam cũng như nhiều quốc gia có khí hậu nhiệt đới. Cây lục bình phát triển dày đặc tại các sông, kênh, rạch làm gây cản trở giao thông, tắc nghẽn kênh mương, ô nhiễm nguồn nước và gây mất mỹ quan đô thị. Do đó, nhiều biện pháp để loại bỏ cây lục bình đã được đề xuất như trục vớt bằng tay, dùng các máy chuyên dụng, xử lý bằng phương pháp sinh học,… Tuy nhiên, các biện pháp này đều đòi hỏi công sức và kinh phí lớn để xử lý cây lục bình. Bên cạnh đó, cây lục bình còn được tận dụng để sản xuất sản phẩm thủ công mỹ nghệ và ủ phân vi sinh,… Tuy nhiên, để làm sản phẩm thủ công thì chỉ sử dụng các thân cây lục bình có kích thước từ 60 – 90 cm, còn rễ và lá vẫn phải thải loại nên gây

khó khăn cho việc xử lý phần còn lại này. Đồng thời, việc ủ phân vi sinh từ lục bình đòi hỏi thời gian ủ lâu và tốn nhiều diện tích nên khó có thể xử lý được lượng lớn cây lục bình [1]. Trong thời gian gần đây, cây lục bình cũng đã được ứng dụng ở một số nơi để làm nguyên liệu sản xuất khí biogas. Ở một số tỉnh như Tây Ninh, Hậu Giang, Long An,… cây lục bình được dùng làm nguyên liệu 100% hoặc phối trộn chất thải từ chăn nuôi cho công nghệ ủ hầm biogas nhằm tạo ra sản phẩm khí để sử dụng trong sinh hoạt. Một số nghiên cứu đã được tiến hành để đánh giá ảnh hưởng của các phương pháp tiền xử lý [2] và tỷ lệ phối trộn rơm và cây lục bình [3] lên khả năng sinh khí biogas. Tuy nhiên, khí biogas tạo ra chỉ sử dụng được trong sinh hoạt tại các gia đình xây hầm biogas và không thể vận chuyển đi xa. Hơn nữa, tính không ổn định của khí biogas cũng ảnh hưởng đến quá trình sử dụng. Đây là một hạn chế trong việc sử dụng khí biogas tạo ra từ ủ cây lục bình. Bên cạnh đó, gần đây cây lục bình được chú ý như một nguồn sinh khối thay thế để sản xuất năng lượng do hàm lượng carbon cao (33,1–46,5%), hàm lượng hydro (4,4–6,6%) và giá trị nhiệt lượng cao (13,1–18,4 MJ/kg) [4]. Một số nghiên cứu tập trung vào việc ứng dụng cây lục bình để sản xuất khí sinh học và cồn sinh học thông qua quá trình phân hủy kỵ khí. Tuy nhiên, kết quả chỉ ra rằng chi phí khí sinh học được tạo ra từ cây lục bình cao hơn 1,9 lần so với chi phí từ than [5, 6]. Đồng thời, nghiên cứu sử dụng cây lục bình để làm nguyên liệu sản xuất nhiên liệu

dạng rắn để cung cấp cho các lò đốt công nghiệp hoặc cung cấp nguồn chất đốt tại chỗ cũng đang được quan tâm nghiên cứu [7, 8].